Neleri ölçüyoruz?
Psikoteknik değerlendirme, güvenli araç kullanımı için gerekli bilişsel ve psikomotor becerileri yönetmeliğe uygun cihazlarla ölçer. Ölçülen her beceri soyut bir kavram değil, direksiyon başında karşılaştığınız somut bir duruma karşılık gelir:
- Dikkat ve konsantrasyon: uzun bir yolculukta uyanık kalmak yetmez; tabelayı, aynayı ve önünüzdeki aracı aynı anda takip edebilmeniz gerekir. Bu bölüm hem sürekli dikkati hem de kalabalık bir sahnede doğru ayrıntıyı seçme becerisini ölçer
- Tepki hızı (refleks): önünüzdeki araç ani fren yaptığında ayağınızın frene ne kadar sürede gittiği, kaza ile sıyırma arasındaki farkı belirler. Ölçüm, beklenmedik bir uyarana verdiğiniz tepkinin süresine bakar
- Hız ve mesafe algısı: takip mesafesi bırakmak ve sollamaya çıkıp çıkmayacağınıza karar vermek, karşıdan gelen aracın hızını doğru tahmin etmeyi gerektirir. Bu bölüm o tahminin ne kadar isabetli olduğunu ölçer
- Görsel algı ve tarama: trafikte gözünüz sürekli gezinir: yan sokaktan çıkan araç, kaldırımdaki yaya, aynadaki motosiklet. Ölçüm, geniş bir görüntü içinde önemli olanı ne kadar hızlı bulduğunuza bakar
- Muhakeme ve karar verme: kavşakta geçmek mi beklemek mi, dar yolda sollamak mı sabretmek mi. Bu bölüm, birden çok seçeneğin olduğu durumlarda güvenli olanı seçme eğiliminizi ölçer
- Psikomotor koordinasyon: direksiyon, vites ve pedallar aynı anda çalışır. El, göz ve ayağın birlikte uyumlu hareket etmesi, özellikle manevra sırasında güvenliğin temelidir
Bu beceriler tek tek puanlanıp bir kenara yazılmaz. Değerlendirme, hepsinin bir arada oluşturduğu tabloya bakar; tek bir bölümdeki sonuç raporu tek başına belirlemez. Sonucun ne olacağı önceden söylenemez, çünkü psikoteknik bir ölçümdür, bir sınav değildir.
Test sırasında ne oluyor?
Ölçüm merkezimizde Viyana Test Sistemi ile yapılır ve bölümler hâlinde ilerler. Her bölüm kendi yönergesiyle başlar; ne yapmanız gerektiği anlatılmadan ölçüm başlamaz. Testlerin tamamı yaklaşık 1 saat sürer.
Bilgisayar kullanmayı bilmeniz gerekmez. Kullanılan donanım günlük bilgisayar kullanımından farklıdır ve kullanımı her bölümün başında gösterilir. Bir yönergeyi anlamadıysanız söylemeniz yeterli; amaç sizi zorlamak değil, becerilerinizi doğru koşullarda ölçmektir.
Ölçüm sessiz bir ortamda ve tek başınıza yapılır. Uzman psikolog süreç boyunca merkezdedir; sorunuz olduğunda sorabilirsiniz.
Randevuya gelirken
Yanınızda bulunmasında fayda olanlar kısa bir liste:
- Kimliğiniz: nüfus cüzdanı ya da T.C. kimlik kartı yeterlidir
- Sürücü belgeniz: elinizdeyse getirin, sonraki adımda hekim isteyebilir; belgenize el konulduysa kimliğiniz ve varsa resmî yazı yeterli
- Gözlük ya da lensiniz: araç kullanırken kullanıyorsanız ölçüm sırasında da yanınızda olsun
- Varsa resmî yazılar: ehliyet iadesi sürecindeyseniz elinizdeki yazıları getirmenizi öneririz
Test için hazırlık yapmanız gerekmez ve hazırlığın sonuca etkisi yoktur; ölçülen beceriler günlük sürüşünüzde zaten kullandığınız becerilerdir. Randevu saatinize acele etmeden yetişmeniz, ölçümün kendinizi rahat hissettiğiniz koşullarda yapılmasını sağlar.
Nasıl uygulanır?
Randevu saatinizde kimliğinizle gelmeniz yeterli. Kayıt işleminin ardından bilgisayar destekli testlere geçilir. Özel bir hazırlık ya da bilgisayar bilgisi gerekmez; uzman psikoloğumuz her adımda size eşlik eder.
Testin ardından uzman psikologumuz sonuçlarınızı sizinle birebir değerlendirir ve raporunuzu hazırlar; bu aşamayı uzman değerlendirmesi sayfasında ayrıntılı anlattık. Rapor dahil süreç ortalama 1 saat 15 dakika sürer ve çoğunlukla tek ziyarette tamamlanır; belgeniz işlem tamamlandığında e-Devlet'inize işlenir ve 5 yıl geçerlidir.
Randevudan raporun teslimine kadar adımların sırasını süreç nasıl işler sayfasında topladık.
Kimler almalı?
Ticari araç kullanan tüm sürücüler ile ehliyet iadesi sürecindeki sürücüler için zorunludur. Belge süresi dolanların yenilemesi, stajyerlik döneminde ehliyeti iptal edilenlerin ise yeniden belge alabilmek için değerlendirmeden geçmesi gerekir.
Durumunuzdan emin değilseniz bizi arayın; durumunuzu birlikte netleştirelim.